Na dachu rośliny mają trudniej niż w ogrodzie. Słońce i wiatr szybciej wysuszają podłoże, a korzenie często muszą zmieścić się w cienkiej warstwie. Dlatego substrat dachowy powinien zatrzymywać część deszczówki, sprawnie odprowadzać jej nadmiar i nie obciążać zbytnio stropu. Jednym z rozwiązań jest substrat na bazie tufu wulkanicznego. Nie każda mieszanka nadaje się jednak do tych samych nasadzeń.
Dlaczego ziemia z ogrodu nie wystarczy?
Substrat dachowy przygotowuje się z myślą o warunkach, w których woda musi swobodnie przepływać, ale nie powinna znikać zbyt szybko. Ważny jest też dostęp powietrza do korzeni, zwłaszcza po intensywnym deszczu.
Zwykła ziemia jest cięższa, a kiedy nasiąknie, dodatkowo obciąża dach. Z czasem może się zbijać
i gorzej przepuszczać wodę. Nierzadko trafiają się w niej nasiona chwastów. Gotowa mieszanka ma określony skład, więc łatwiej przewidzieć, jak zachowa się na dachu.
Co daje tuf wulkaniczny?
Tuf wulkaniczny to skała powstała z materiału wyrzuconego podczas erupcji. Jej ziarna mają wiele porów, w których może zatrzymywać się woda. Jednocześnie w podłożu pozostają przestrzenie wypełnione powietrzem, potrzebnym korzeniom. Po ulewie nadmiar wody może odpłynąć, a w suchszych okresach rośliny korzystają z zatrzymanej wilgoci.
Tuf jest też stosunkowo lekki i zachowuje swoją strukturę. To istotne zwłaszcza na istniejących budynkach, gdzie możliwości dodatkowego obciążenia stropu bywają ograniczone.
Substrat ekstensywny czy intensywny: który wybrać?
Dach ekstensywny obsadza się najczęściej rozchodnikami, mchami i niskimi roślinami okrywowymi. Taka zieleń zwykle wymaga mniej pielęgnacji i może rosnąć w cieńszej warstwie podłoża. Dach intensywny przypomina ogród, z trawnikiem, bylinami, krzewami, a nawet drzewami. Potrzebuje grubszej warstwy, która pomieści korzenie i zapewni im więcej wody oraz składników odżywczych.
Trzuskawica produkuje w Kopalni Bazaltu Targowica na Dolnym Śląsku dwa warianty substratów Lavia. Mają te same składniki, ale różnią się przeznaczeniem i właściwościami:
|
Cecha |
Lavia Ekstensive |
Lavia Intensive |
|
Typ dachu |
ekstensywny, z cieńszą warstwą podłoża |
intensywny, z ogrodem na dachu |
|
Roślinność |
rozchodniki, mchy, rośliny okrywowe |
trawniki, byliny, krzewy, drzewa |
|
Skład |
tuf wulkaniczny, płukane kruszywo bazaltowe drobne, torf niski |
tuf wulkaniczny, płukane kruszywo bazaltowe drobne, torf niski |
|
Woda i składniki |
zatrzymuje część wody, dobrze odprowadza jej nadmiar |
zatrzymuje więcej wody, ma więcej składników odżywczych |
|
Inne zastosowania |
zielone dachy rozchodnikowe, ogrody deszczowe, skalniaki, zielone torowiska |
tarasy, tereny nad stropami, duże donice |
Obie mieszanki są gotowe do użycia, bez dodatkowego mieszania na budowie. O grubości warstwy powinny decydować planowane rośliny i nośność konstrukcji, dlatego warto ustalić ją z projektantem.
Ile waży podłoże po deszczu?
Przy projektowaniu trzeba brać pod uwagę nie tylko ciężar suchej mieszanki. Dla konstrukcji liczy się przede wszystkim masa podłoża w pełni nasiąkniętego wodą, bo po długim deszczu dach dźwiga najwięcej. Materiały stosowane w zielonych dachach różnią się pod tym względem:
• ziemia ogrodowa: jest ciężka, mocno nasiąka i z czasem może się zbijać;
• żwir i grys: dobrze odprowadzają wodę, ale ważą sporo i niewiele jej zatrzymują;
• keramzyt: jest lekki i przepuszczalny, często używa się go w warstwach odprowadzających wodę lub jako dodatku do podłoża;
• substrat z tufem wulkanicznym: łączy niewielką masę z możliwością zatrzymywania wilgoci i zachowuje przepuszczalność.
Jak zielony dach zatrzymuje deszczówkę?
Gdy pada, część wody zostaje w podłożu, a reszta odpływa z opóźnieniem. Do kanalizacji trafia więc mniej wody naraz niż z dachu pokrytego samą papą. Zatrzymana wilgoć stopniowo odparowuje i pomaga chłodzić otoczenie podczas upałów. Dlatego zielone dachy są częścią błękitno-zielonej infrastruktury, czyli rozwiązań, które pomagają miastu lepiej gospodarować wodą. Podobną rolę pełnią ogrody deszczowe i zielone torowiska. W obu można wykorzystać także Substrat Lavia Ekstensive.
Co sprawdzić przed zamówieniem?
Przed zakupem warto porównać dopuszczalne obciążenie dachu z danymi w karcie technicznej mieszanki. Producentem substratów Lavia jest Trzuskawica, firma należąca do Grupy CRH, która od ponad stu lat zajmuje się wydobyciem i przeróbką kamienia. W sprawie doboru podłoża, dostępności i dostawy można skontaktować się z doradcą technicznym: trzuskawica.pl/kontakt.
