Tapetowanie to robota, w której 90% efektu zależy od ściany i pierwszego pasa, a nie od drogiej tapety. Krzywy pierwszy pas ciągnie za sobą każdy kolejny, a wzór rozjeżdża się coraz bardziej. Dobrze przygotowana ściana, poziomica i spokojne tempo wystarczą, żeby w jedno popołudnie okleić pokój o powierzchni 12-15 m² bez ekipy. Poniżej cała procedura od pustych rąk do ostatniego docisku szwu.
Narzędzia i materiały
Większość rzeczy znajduje się w każdym markecie budowlanym, a bez kilku z nich praca zmienia się w walkę. Zestaw minimalny wygląda tak:
- pion lub poziomica o długości min. 100 cm (poziomica laserowa jeszcze lepiej),
- nóż z łamanym ostrzem i metalowa listwa lub długa szpachelka do cięcia,
- szpachelka do tapet (plastikowa, z zaokrąglonymi rogami) oraz wałek dociskowy do łączeń,
- wałek lub pędzel do kleju, wiaderko i miara,
- gąbka i czysta ściereczka do natychmiastowego usuwania kleju,
- ołówek, grunt pod tapety oraz klej dobrany do rodzaju tapety.
Tapetę warto kupić z zapasem około 10%, szczególnie przy dużym wzorze. Wszystkie rolki muszą mieć ten sam numer partii, bo różnice odcienia widać dopiero na ścianie. Przed rozpoczęciem trzeba wyłączyć prąd w pokoju i odkręcić ramki gniazdek oraz włączników.
Przygotowanie ściany
Stare powłoki i ubytki
Stara tapeta papierowa musi zniknąć w całości. Nowy klej uaktywni stary, a całość potrafi odpaść razem z tynkiem. Wystarczy porysować powierzchnię kolczatką, spryskać ciepłą wodą z odrobiną płynu do naczyń i odczekać 10-15 minut. Potem szpachelka zdejmuje papier dużymi płatami. Tapety flizelinowe i winylowe na flizelinie zwykle schodzą na sucho, wystarczy pociągnąć za róg.
Farba olejna i błyszcząca emalia wymagają zmatowienia papierem ściernym P120, inaczej klej nie będzie miał się czego trzymać. Ubytki i rysy trzeba wypełnić gładzią, a po wyschnięciu przeszlifować papierem 180-240. Tapeta nie ukrywa nierówności, a często je podkreśla, zwłaszcza w świetle padającym bokiem z okna.
Po szlifowaniu ścianę trzeba dokładnie odkurzyć i przetrzeć wilgotną szmatką. Pył zostawiony pod tapetą to gwarancja odspajających się krawędzi po kilku tygodniach.
Grunt i kolor podłoża
Grunt wyrównuje chłonność ściany. Bez niego sucha gładź wyciąga wodę z kleju zbyt szybko, tapeta nie daje się przesuwać, a szwy się rozchodzą. Najlepiej sprawdza się grunt przeznaczony wprost pod tapety, nakładany wałkiem w jednej równej warstwie. Schnie zwykle 4-12 godzin, więc najlepiej zrobić go dzień wcześniej.
Przy cienkich lub jasnych tapetach ważny jest też kolor ściany. Ciemna farba albo plamy po zacieku prześwitują przez papier i flizelinę. Wtedy trzeba najpierw pomalować ścianę na biało albo użyć tapety o wyższej gramaturze.
Nowy tynk lub gładź wymaga odczekania. Wilgotne podłoże potrafi zepsuć robotę, a minimalny czas schnięcia to kilka tygodni, zależnie od grubości warstwy i temperatury w pomieszczeniu.
Pion, rapport i cięcie pasów
Narożniki i sufity są prawie zawsze krzywe, dlatego nie wolno opierać się na nich przy pierwszym pasie. Pierwszy pas wyznacza pion, a nie ściana. Najlepiej zacząć od okna lub od narożnika, od którego pokój najczęściej oglądany jest pod światło, tak żeby ewentualne zakładki były mniej widoczne.
- Odmierzyć od narożnika szerokość rolki, minus około 1 cm, i zaznaczyć punkt przy suficie.
- Przyłożyć poziomicę lub pion i poprowadzić ołówkiem linię od sufitu do podłogi.
- Pociąć pierwszy pas z zapasem 5-10 cm na górze i na dole.
- Kolejne pasy ciąć dopiero po przyłożeniu do poprzedniego, sprawdzając dopasowanie wzoru.
Rapport, czyli powtarzalność wzoru, podaje się na etykiecie. Jeśli wzór przesuwa się o pół rapportu z pasa na pas, odpad jest większy, a to trzeba uwzględnić w ilości rolek. Pasy warto numerować na odwrocie ołówkiem i zaznaczać, gdzie jest góra, bo przy wzorach geometrycznych łatwo pomylić kierunek.
Pion trzeba sprawdzać nie tylko przy pierwszym pasie. Co trzeci lub czwarty pas przyłożyć poziomicę do krawędzi, bo drobne odchylenia sumują się i przy narożniku robi się kilka milimetrów różnicy.
Klejenie pasów
Tapeta flizelinowa
Klej nakłada się wyłącznie na ścianę, a pas tapety przykłada się suchy. Jest to najwygodniejsza metoda, bo tapeta się nie rozciąga i nie kurczy. Klej rozprowadza się wałkiem na szerokość nieco większą niż pas, około 5 cm zapasu z każdej strony, i od razu przykłada tapetę od góry.
Dociskanie zaczyna się od środka w stronę brzegów, szpachelką lub miękką szczotką. Pęcherzyki powietrza wypycha się na zewnątrz, a nie przebija igłą (to ostateczność). Kolejny pas przykleja się do styku, bez zakładki, lekko dociskając krawędź do poprzedniej.
Nadmiar kleju na licu trzeba natychmiast zebrać wilgotną gąbką, zanim zaschnie. Na tapetach z fakturą lub strukturą wystarczy delikatnie dobijać, a nie trzeć.
Tapeta papierowa i winylowa na papierze
Tu klej nakłada się na tapetę, a nie na ścianę. Po posmarowaniu pas składa się klejem do kleju, bez zgniatania, i odkłada na 3-7 minut, zależnie od zaleceń producenta. Papier musi nasiąknąć i rozciągnąć się, zanim trafi na ścianę, inaczej pęcherze pojawią się dopiero po wyschnięciu.
Każdy pas powinien leżeć tyle samo czasu, więc najlepiej pracować w stałym rytmie: smarowanie, odkładanie, przyklejanie, a w tym czasie smarowanie kolejnego. Papier jest wrażliwy na przeciągi i wałkowanie łączeń, bo łatwo go uszkodzić. Winyl i grubszy papier dociska się wałkiem bardziej zdecydowanie, ale bez przesady.
W obu wariantach okna i drzwi powinny być zamknięte, a w pomieszczeniu około 18-22°C. Przeciąg i grzejniki odkręcone na maksimum wysuszają brzegi pasów, zanim klej zdąży związać.
Narożniki, gniazdka i wykończenie
Tapety nie prowadzi się przez narożnik jednym kawałkiem, bo prędzej czy później odpadnie lub pofałduje się. W narożniku wewnętrznym pas zawija się maksymalnie 1 cm za róg, a następny zaczyna się od nowej linii pionu. Przy narożnikach zewnętrznych można zawinąć nieco więcej, ale też bez nadmiaru.
Przy gniazdkach, po wyłączeniu prądu w bezpieczniku, tapetę przykleja się na całość, a otwór wycina się krzyżowym cięciem dopiero po dociśnięciu. Naddatki ścina się nożem tuż przy ramce. Zapas na górze i na dole przycina się wzdłuż listwy lub szpachelki, prowadząc nóż jednym pewnym ruchem. Ostrze trzeba łamać co kilka cięć, bo tępe rwie papier.
Po zakończeniu pracy tapetę najlepiej zostawić w spokoju na 24-48 godzin, bez wietrzenia na przeciąg i bez ogrzewania na maksa. Wtedy klej wiąże równomiernie, a szwy się nie rozchodzą.
Jeśli po wyschnięciu któryś brzeg odstaje, wystarczy podkleić go klejem do tapet cienkim pędzelkiem i docisnąć wałkiem. Nowe ramki gniazdek zakłada się dopiero po całkowitym wyschnięciu, a prąd włącza po ich założeniu.
