Wycieraczka systemowa w wersji wpustowej leży we wnęce w posadzce, więc jej wymiary ustala się razem z warstwami podłogi, nie przy zamawianiu maty. Gdy projekt kończy się na haśle „wycieraczka systemowa”, głębokość wpustu, liczbę stref i parametry maty dobiera wykonawca, a wymiar wnęki trzeba znać przed wylewką. Zapisy, które zamykają ten wybór, sprawdza się dokumentem albo pomiarem.
Głębokość wpustu to decyzja projektanta
Karta jednego z producentów podaje maty o wysokościach nominalnych 12, 17, 22 i 27 mm, a do każdej dobiera się ramę o tej samej nazwie, licującą z matą. Górna krawędź ramy ma być w licu posadzki, dolna w licu dna wpustu. Głębokość wnęki liczy się z tabel kart maty i ramy, nie z samej nazwy: dla maty „12” ta sama karta podaje profil o wysokości 15 mm. Przy wariancie z osadnikiem, czyli wanną z odpływem, wnękę wymiaruje się pod profil osadnika (w karcie 81 mm).
Instrukcja montażu wymaga też posadzki we wpuście równej i płaskiej, z tolerancją do 2 mm, którą producent opisuje jako normę budowlaną dla posadzek samopoziomujących. Na nierównym dnie mata może zacząć „klawiszować” i trwale się odkształcić, a wtedy producent przewiduje wymianę. Dla wnęk okrągłych i eliptycznych zaleca szablon w skali 1:1.
Ile stref i jak długich
Producent opisuje system z co najmniej dwóch części: zewnętrznej na błoto i śnieg oraz wewnętrznej, która osusza obuwie i wyłapuje piasek. Za najbardziej efektywny uznaje układ trzech stref. W najwyższym wariancie zestawienia strefa szczotkowa ma co najmniej 3 m, tekstylno-szczotkowa 2 m, a tekstylna 1,5 m, przy czym długość zależy od wielkości obiektu. Dlatego specyfikacja podaje długość i wkład każdej strefy.
Wzór zapisów do specyfikacji
Wartości w nawiasach pochodzą z kart tego producenta i pokazują rodzaj danych – wymaganie dla obiektu ustala projektant. Do opisu technicznego i specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych (STWiOR) trafiają:
- lokalizacja i wymiar wnęki w świetle, rysunek detalu, a przy kształcie nietypowym szablon 1:1,
- głębokość wpustu i wymagania dla dna: płaskie, z odchyłką podaną liczbowo (np. do 2 mm),
- wysokość maty według tabeli karty i sposób osadzenia: rama wpustowa albo, gdy wnęki nie ma, profil najazdowy,
- rodzaj wkładu w każdej strefie (tekstylny, gumowy, szczotkowy lub ich połączenie) i minimalna długość strefy,
- materiał profili nośnych (np. stop aluminium EN AW-6063),
- klasa reakcji na ogień według PN-EN 13501-1 wynikająca z wymagań obiektu (karta podaje np. Cfl-s1),
- klasa antypoślizgowości z metodą badania i normą (np. R11 według DIN 51130:2014),
- obciążenie statyczne przy wejściach z wózkami i ruchem towarowym (np. 3 500 kg/100 cm² w wersji standardowej, 10 000 kg/100 cm² we wzmocnionej),
- podział dużej maty na segmenty i sposób łączenia (karta ogranicza masę pojedynczej maty do 100 kg),
- dokumenty do odbioru: karta techniczna, klasyfikacja ogniowa, wynik badania antypoślizgowości, atest higieniczny, instrukcja montażu i konserwacji,
- utrzymanie: dostęp do przestrzeni pod profilami (mata zwijana) i częstotliwość czyszczenia według instrukcji.
Parametry zamiast nazwy produktu
W zamówieniach publicznych ta lista ma podstawę w przepisach: art. 99 ust. 4 Prawa zamówień publicznych zakazuje opisu przedmiotu zamówienia przez wskazanie znaków towarowych, jeśli mogłoby to uprzywilejować lub wyeliminować niektórych wykonawców albo produkty. Nazwa produktu jest dopuszczalna wyjątkowo, gdy przedmiotu nie da się opisać wystarczająco precyzyjnie, i tylko z dopiskiem „lub równoważny” oraz kryteriami oceny równoważności (art. 99 ust. 5 i 6). Roboty budowlane opisuje dokumentacja projektowa i STWiOR (art. 103 ust. 1), a rozporządzenie o zakresie tej dokumentacji przewiduje w STWiOR m.in. wymagania co do wykonania z tolerancjami wymiarowymi oraz opis kontroli, badań i odbioru (§ 14 ust. 1 pkt 6, 7 i 9). Inwestora prywatnego ustawa co do zasady nie obowiązuje. Wyjątkiem są m.in. budowy szpitali, szkół czy obiektów sportowych finansowane w ponad połowie ze środków publicznych, o wartości od progów unijnych (art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 6). Taka lista chroni też projekt prywatny przed zamianą na wyrób o innych parametrach.
Kryteria równoważności powinny dać się sprawdzić. Wartości do kryteriów i przekroje do detalu najprościej przepisać z dokumentacji producentów. BP Techem w ramach programu dla architektów udostępnia projektantom specyfikacje techniczne i pliki DWG wycieraczek wejściowych. Porównanie kart kilku producentów pokazuje, które wartości opisać jako wymagania minimalne, żeby spełnił je więcej niż jeden system.
Co sprawdzić przy odbiorze
Dno wpustu kontroluje się przed ułożeniem maty, bo później jego równości nie widać. Rama ma licować z posadzką, a jej boki biec równolegle, bez wygięć; instrukcja zaleca zmierzenie wnęki w kilku miejscach. Potem porównuje się wkłady i długości stref z projektem, dokumenty od wykonawcy z listą, a przy macie z kilku części sprawdza się, czy łączniki leżą nie rzadziej niż co 1 m.
Zarządca budynku dostaje instrukcję utrzymania: producent zaleca odkurzanie pod zwiniętą matą, okresowe pranie ekstraktorem i czyszczenie „raz na dwa tygodnie lub częściej”. Gdy wycieraczka jest rozstrzygnięta w projekcie, odbiór to porównanie tego, co leży w posadzce, z tym, co zapisano.
Źródła
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo zamówień publicznych, Dz.U. 2026 poz. 793 – https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/793 (dostęp: 11.11.2026),
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego, Dz.U. 2021 poz. 2454 – https://eli.gov.pl/eli/DU/2021/2454 (dostęp: 11.11.2026),
- BP Techem, strony „Projektowanie” oraz „Montaż i konserwacja” w sekcji „Dla profesjonalistów” (dostęp: 11.11.2026),
- BP Techem, karty techniczne: system wycieraczek z wkładem rypsowym (12.02.2024), ramka aluminiowa (25.10.2024), osadnik aluminiowy (12.02.2024).